محمد دهدار

31

رساله علامه بزرگوار محمد دهدار در قضا و قدر (فارسى) (تعليقات حسن حسن زاده آملى)

فقال لما شاء . قال : يأتونه يوم القيمة كما شاء أو كما شاؤوا ؟ قال : يأتونه كما شاء . قال : قم فليس اليك من المشيئة شى ء . جناب شيخ حر عاملى رحمة الله عليه در كتاب فصول مهمه بابى به اين عنوان دارد : ( باب انه لا ينبغى الكلام فى القضاء و القدر بل ينبغى الكلام فى البداء ) و حديث مذكور را تقطيع كرد و صدر آن را تا آنجا كه حضرت فرمود ، سرالله فلا تتكلفه براى اثبات مدعاى خود كه عنوان باب است ، نقل نموده است . در اين حديث در مقام خطاب به سائل ، فعل را منفرد آورده ( فلا تلجه ، فلا تسلكه ) و در قضا و قدر دهدار ، به صيغه جمع آمده است ( فلا تلجوه ) گويا نظر به عبارت نهج البلاغة دارد كه در قسم سوم آن كه باب مختار حكم اميرالمؤمنين عليه السلام است ، به صورت جمع آمده است و به عبارت آن از روى نسخه اى كه مقابله شده با نسخه عرض شده بر نسخه رضى رضوان الله تعالى عليه است ، اين چنين است : و قد سئل عن القدر قال طريق مظلم فلا تسلكوه و بحر عميق فلا تلجوه و سرالله فلا تتكلفوه . عبارت نسخه قضا و قدر دهدار به اين صورت بود ( و از باب مدينه علم عليه السلام آمده كه فرمودند در جواب سائل از قدر كه بحر مظلم فلا تلجوه ، و ما احتمال تحريف و اسقاط از ناحيه ناسخ داده ايم